การเช็คว่าองค์กรของเรามีวุฒิภาวะทางข้อมูล (Data Maturity) ขององค์กรมากน้อยแค่ไหนนั้น สามารถดูได้จาก 6 ด้านต่อไปนี้ คือ
- IT, Platform & tools
- Data protection
- Data governance & Management
- Organization
- People
- Business enablement
1. IT, Platform & tools
เครื่องมือหรือแพลตฟอร์มในการจัดการข้อมูล และ AI เป็นพื้นฐานที่องค์กรต้องมี เริ่มตั้งแต่การจัดเก็บ การเข้าถึง และการประมวลผล ซึ่งองค์กรที่มีวุฒิภาวะในด้านนี้ จะมีการวางกลยุทธ์ที่ชัดเจนเพื่อสนับสนุนทุกด้าน เพื่อให้สามารถนำผลลัพธ์ที่เกิดจากการประมวลผลข้อมูลออกมาใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงแนวทางการปฏิบัติการ งบประมาณที่ชัดเจนในการลงทุนพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานในส่วนนี้ ตลอดจนโร้ดแมพของการปรับการหน้าที่และแหล่งข้อมูลใหม่นี้ด้วย
2. Data Protection
การดูแลเรื่องความเป็นส่วนตัวและปลอดภัยของข้อมูลองค์กร เป็นส่วนหนึ่งของธรรมาภิบาลข้อมูล (Data governance) ซึ่งหมายถึง การกำหนดและบังคับใช้กฎระเบียบ มาตรฐาน และกระบวนการในการบริหารจัดการข้อมูลอย่างเป็นระบบ เพื่อให้ข้อมูลมีความถูกต้อง น่าเชื่อถือ ปลอดภัย และสามารถใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ หากองค์กรสามารถทำตามกฎหมาย หรือ ข้อกำหนด เช่น PDPA ได้อย่างครบถ้วน ย่อมแสดงว่า มีวุฒิภาวะในด้านนี้
3. Data Governance & Management
ในมิตินี้ สาระสำคัญคือ การบ่งบอกถึงการจัดการข้อมูลในฐานะสินทรัพย์องค์กรได้ดีเพียงใด ปัญหาใหญ่ที่สุดในหลายๆ องค์กร ที่ก้าวสู่การเป็นองค์กรที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูล คือ
- การเข้าถึงข้อมูลที่มีคุณภาพ
- ความเข้าใจว่าข้อมูลแต่ละชุดมีความหมายอย่างไร
- ความเข้าใจในเส้นทางของข้อมูล (Data lineage) หรือ การเดินทางของ data จากจุดเริ่มต้นไปถึงการใช้งานปลายทาง
ด้านการบริหารข้อมูล จะรวมถึงการปรับปรุงข้อมูลให้เป็นปัจจุบัน (up-to-date) ไม่ว่าจะเป็น Data source, data dictionary, master data-mangement solution ทั้งแง่คุณภาพและเส้นทางของข้อมูล
4. Organization
ในมิตินี้มุ่งเน้น ความความชำนาญการขององค์กรในการจัดระเบียบข้อมูลต่างๆ เช่น การจัดตั้งหน่วยงานเฉพาะในการดูแลจัดการข้อมูล เช่น Chief Data Officer และให้อำนาจมากเพียงพอหรือไม่ หน้าที่ของทีมดูแลข้อมูลมีอะไรบ้าง และมีความชำนาญในสายงานต่างๆ ที่ต้องให้การสนับสนุนมากเพียงใด
5. People
มิติบุคลากรนี้ เน้นในเรื่องของการสรรหาและรักษาบุคลากรที่มีคุณลักษณะและทักษะที่สนับสนุนต่อการปรับเปลี่ยนองค์กรไปสู่การวิเคราะห์ประมวลผลข้อมูลตลอดจนการใช้ AI ให้ได้ หากขาดแคลนบุคลากรที่เหมาะสม การพัฒนาทักษะจึงเป็นเรื่องที่องค์กรต้องใส่ใจ ว่าต้องวางแผนพัฒนาอย่างไรบ้าง เพื่อให้คนที่มีคุณลักษณะตามที่องค์กรต้องการ เพื่อก้าวไปสู่การเป็นองค์กรที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูลได้
6. Business Enablement
การทำให้เกิดผลลัพธ์ทางธุรกิจ ซึ่งเป็นมิติสุดท้ายนี้ จะเกิดขึ้นได้จากทุกปัจจัยข้างต้น โดยจะสร้างคุณค่า (Value Creation) ให้เกิดขึ้นในทางธุรกิจ องค์กรที่บรรลุวุฒิภาวะจะมีกลยุทธด้านข้อมูลอย่างถ่องแท้ โดยวางโครงสร้างของแผน และวัคถุประสงค์ต่างๆ ทั้ง 6 ด้านที่กล่าวมาได้ ตลอดจนมีวิสัยทัศน์จนรู้ว่าต้องลงทุนในปัจจัยแต่ละด้านที่ว่ามาอย่างไรจึงจะทำให้องค์กรบรรลุเป้าหมายที่ต้องการ นอกจากนี้ยังทราบถึงกรณีศึกษา (Use case) ที่เป็นไปได้จริง ซึ่งเป็นประโยชน์สำหรับองค์กร และประเมินคุณค่าที่ตอบแทนกลับมาได้
M.A. Industrial and Organizational Psychology, Thammasat University
Background: Human Development Consultant, Startup Co-Founder, Facilitator, Content Creator, Learning & Development Manager (FMCG/Property)
Expertise: Startup Business, Leadership Development, Behavioral Change, Trait & Personality, Visual Thinking
